Een laatste redmiddel
Niemand houdt van verklikkers. Zeker niet in Europa, waar de herinneringen aan autoritaire regimes nog duidelijk aanwezig zijn. Het lijkt alsof er sprake is van een ‘Europese allergie’ voor kliklijnen. De angst voor mogelijke valse beschuldigingen en het creëren van een klikcultuur is wijdverbreid.
Tegelijkertijd zien we niet alleen een groeiende behoefte aan transparantie, voor organisaties wordt ook steeds duidelijker welke essentiële rol werknemers hebben bij het aan het licht brengen van onregelmatigheden en misstanden. Om die reden willen Europeanen toch mogelijk maken dat oprechte werknemers, buiten de normale rapportagelijnen om, zaken kunnen melden. Ze willen echter dat dit een uitzondering is en alleen wordt gebruikt als het niet anders kan. Kortom, Europeanen willen wel een open cultuur bevorderen, maar dan zonder naïef te zijn.
Wij stellen een vuistregel voor die gemakkelijk toepasbaar is: gebruik een meldlijn uitsluitend als laatste redmiddel; maak altijd eerst gebruik van de normale rapportage structuren. Alleen wanneer dit onmogelijk of onuitvoerbaar is (criterium: indien de kwestie anders niet zou worden gemeld), moet gebruik worden gemaakt van de meldlijn. Wij zijn ervan overtuigd dat er geen klikcultuur wordt gecreëerd, indien de meldlijn alleen wordt gebruikt voor de ergste en meest gevoelige kwesties. Dit kan worden bereikt door de combinatie van de volgende elementen:
- Het juiste ontwerp van het meldsysteem
- De juiste benadering
- De juiste cultuur
- De juiste procedures
